Kars ve Sarıkamış Gezisi: Kale, Müze ve Kristal Karda Kayak

Tarih 1 Ocak 2022. Çoğu insan yılbaşının ertesini dinlenerek geçirirken biz Kars’taydık. Yüzlerimiz pek parlak değildi, itiraf edelim; ama işin ucunda yeni bir yer keşfetmek varsa yorgunluk bir yerde unutuluyor.

Uzun zamandır gitmek istediğimiz, aslında Doğu Ekspresi ile deneyimlemek için sabırsızlandığımız bir şehirdi Kars. Zamanımız uygun olmadığı için uçakla gittik. Asıl sebebimiz ise Sarıkamış’ta kayak yapmaktı; ama Kars merkezi görmeden dönmek de olmazdı.

Kars ve Sarıkamış nerede, neyle bilinir?

Kars, Türkiye’nin kuzeydoğusunda, Doğu Anadolu’nun yüksek bölgesinde bir şehir. Kış koşullarının sert geçtiği bu bölgede Kars, tarihî yapıları, kalesi ve Rus döneminden kalma binalarıyla tanınıyor. Şehrin yakınındaki Ani Harabeleri, Orta Çağ’dan kalma kalıntılarıyla UNESCO Dünya Mirası listesinde. Kars mutfağıyla da bilinir; peyniri, balı ve kaz eti yöreyle özdeşleşmiş durumda.

Sarıkamış ise Kars’a bağlı bir ilçe; sarıçam ormanlarıyla çevrili, kayak merkeziyle tanınıyor. Birinci Dünya Savaşı sırasında yaşanan Sarıkamış Harekâtı, bölgeyi Türkiye’nin hafızasında ayrı bir yere koyuyor; ağır kış koşullarında çok sayıda askerin hayatını kaybettiği bu olay, bölgenin tarihî ağırlığını anlamak için önemli.

Kars’ta bir günde ne yapılır?

Kars merkez için bir gün ayırdık, bir gece de merkezde kaldık. Tam bir güne şunların hepsini sığdırabildik:

• Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi
• Fethiye Camii
• Hanımeli Kars Mutfağı’nda yemek
• Kars Kalesi ve çevresi
• Kars Kaz Evi (bizim için bu sefere kaldı; öğle yemeğini akşam saatlerinde yediğimiz için deneyimleyemedik, ama çok tavsiye edildiğini öğrenmiştik)

Çıldır Gölü ve Ani Harabeleri bu rotaya sığmadı. Onlar için ayrı bir zaman ve ayrı bir plan yapacağız.

Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi’nde ne hissedilir?

Müze, Osmanlı-Rus savaşında bir tabur askerin şehit olması nedeniyle literatüre “Kanlı Tabya” olarak geçen yerde. 1 Ocak’ta gitmemize rağmen açıktı; tatil günlerinde de açık olabiliyormuş, yine de gitmeden aramanızı öneririz.

Anlatması zor. Üzüntü, şaşkınlık, burukluk, adını koyamadığımız onlarca duygu birbirine karışıyor. Dışarıda bembeyaz bir çevre, içeride tarihe bir yolculuk. Herkesin görmesini ve bu duyguyu yaşamasını isteriz. Kelimeler anlatmaya yetmiyor; gidip görmek, o hissi orada yaşamak gerekiyor. Tüyleriniz diken diken olacak. Müzenin dış mimarisinin güzelliği ve bembeyaz çevresi de ziyareti bir kare daha unutulmaz yaptı. Soğuk hava ne kadar tedirgin etse de Kars, bize göre en az 2 gün ayrılarak görülmesi gereken bir şehir.

Fethiye Camii’nin hikâyesi ne?

Aleksandr Nevski Kilisesi olarak yapılmış, sonradan camiye çevrilmiş bir yapı. Merkezde, müzeden yürüyerek ulaştığımız mesafede. Havaalanından merkeze gelirken yol üzerinde de görüyorsunuz, ama önüne kadar gidip görmenizi öneririz.

Kars Kalesi’ne nasıl yürünür, neler görülür?

Kale merkezden yürüme mesafesinde ve oldukça büyük bir yapı. Bize tarif edilen yol, ana caddedeki simit sarayının arasından girip dümdüz gitmek. Yol eski ve tarihi yapıların arasından ilerliyor; özellikle Ruslardan kalma binalar yürüyüşü çok daha keyifli hale getiriyor.

Kale yolunda şunlara rastlıyorsunuz:

• 12 Havariler Kilisesi
• Celal Baba Türbesi
• Tarihi taş köprü ve nehir
• Kalenin karşısında meşhur Kars Kaz Evi

Bir de uyarı: Kars’ta hava çok erken kararıyor ve güneş kaybolunca soğuk misliyle artıyor. Biz kale gezisini biraz geç yaptık, soğuk ve yorgunluk bitirdi bizi. Ama aşağıdan kale manzarası, yukarıdan şehir manzarası ve gün batımı her şeye değdi. Bazen koşulları zorlamak gerekiyor.

Sarıkamış’ta kayak nasıl?

Sarıkamış, Kars’a asıl gelme sebebimizdi. Yılbaşının hemen sonrası, bembeyaz kristal karlar, sakin pistler, yılın ilk kayak fırsatı. Notlarımız şöyle:

• Kar kalitesi gerçekten bahsedildiği kadar. Alpler’de ve Sarıkamış’ta bulunduğu söylenen bu kristal karı mutlaka görmelisiniz.
• Çok fazla otel yok, ama oteller genellikle kaliteli ve diğer kayak merkezlerine göre uygun fiyatlı. Kafeler de öyle.
• Sarıçam ormanlarının içinde olması kayak merkezine ayrı bir hava katıyor.
• Biz Kayı Snow Otel’de kaldık, herhangi bir sorun yaşamadık; konumu da gayet iyi.

Akşamları çevreyi gezmeyi de ihmal etmedik. Karlar üzerinde yürüyüş, sarı ışıklar, tek bir güzel ağaç: Sarıkamış’ın gecesi ayrı bir atmosfer. Gün doğumunda kayak merkezinden izlediğimiz güneş de unutulmaz kareler bıraktı.

Kars ve Sarıkamış’ta kışın nelere dikkat edilir?

Bölgede kış sert geçiyor; güneş battıktan sonra soğuk belirgin şekilde artıyor. Katmanlı giyinmek, eldiven ve bere unutmamak, açıkta kalan cilt için önlem almak temel hazırlık. Yürüyüşlerde buzlu zeminlere karşı tabanı kaygan olmayan ayakkabı seçmek de iyi bir fikir. Kayakta kask takmak, seviyeye uygun pistleri seçmek ve yorulunca ara vermek en temel güvenlik kuralları.

Kış yolculuklarında, özellikle karlı ve buzlu yollarda sürücülerin hızı düşürmesi, takip mesafesini artırması ve yola çıkmadan hava ve yol durumunu kontrol etmesi gerekir.

Kars’tan sonra hangi kayak rotaları var?

Türkiye’de başka kayak rotaları için de yazılarımız var. Doğuda Erzurum Palandöken, Marmara’da Uludağ, Bolu’da ise Kartalkaya rehberlerimiz mevcut.

Kış yolculuğunda yanımıza ne alırız?

Soğuğa karşı hazırlıklı olmak bu rotanın yarısı. Rider Healthcare®‘in Thermo Silver + Kaşmir Soket Gümüş İplikli Çorabı, serin dağ yolları, kış ve soğuk akşamlar için tasarlanmış bir model; kale yürüyüşü gibi günlerde aklımıza gelen ilk şey. Kış rutininde sıcak bir içecek arayanlar için Galata Healthcare®‘in C vitamini, çinko, ekinezya, zencefil ve B vitaminleri içeren sıcak içilen saşesi Winterpass Hot Day çantaya eklenebilir.

Kars gibi uzak ve soğuk bir rotayı kendiniz planlamak yerine ekiple gitmek isterseniz, Educated Moto Riders’ın geziler hattına göz atabilirsiniz.

Bir daha gider miyiz?

Hemen yarın. Soğukta elini cebinden çıkarmak istemeyen insan, birkaç fotoğraf ve video çekiyor; sonra geriye dönüp “iyi ki üşenmemişiz” diyor. Kars ve Sarıkamış da bizim için tam böyle bir yer.

Daha fazla kare için Instagram, videolar için YouTube kanalımıza bekleriz.