Matera Gezi Rehberi: Taş Devrinden Kalan Şehir Sassi

Taş devrinden beri insanların yaşadığı bir şehir düşünün; yüzyıllar boyunca utanç kaynağı sayılmış, bugün ise turistlerin uğrak noktası olmuş. Matera tam olarak bu hikâyeyi anlatıyor.

Matera nerede, neden bu kadar ilgi çekiyor?

Matera, Güney İtalya’nın Basilicata bölgesinde bulunan muazzam bir şehir. Birçok filme konu olmuş, taş devrinden beri yerleşimin bulunduğu, adeta tarih kokan bir yer. Tarihte İtalya’nın utanç kaynağı sayılırken bugün dünyanın dört bir yanından turist çekiyor.

Şehrin bu dönüşümü, kendi başına bir hikâye. Taşın içine oyulmuş evlerde bir zamanlar zor koşullarda yaşayan insanlar, sonradan başka konutlara taşınmıştı; bugün ise aynı alan UNESCO Dünya Mirası listesinde ve Matera, 2019 yılında Avrupa Kültür Başkenti oldu. Utanç sayılan yerin böyle bir unvana ulaşması, şehrin ne kadar köklü değiştiğini gösteriyor.

Sassi di Matera nedir, nasıl bir yer?

Eski şehir bölgesi olan Sassi di Matera, şehrin kalbi. “Sassi” kelimesi “taşlar” anlamına geliyor; yerleşim, kayaya oyulmuş evlerden ve mağara yapılardan oluşuyor. Eski şehir iki ana bölümden oluşuyor: Sasso Barisano ve Sasso Caveoso. Bölgede kayaya oyulmuş kiliseler de bulunuyor.

En güzel yanı, günün saatine göre değişen yüzü: sabah ve akşam apayrı bir atmosferi var. Mümkünse hem sabah hem akşam görmenizi öneririz.

Matera hangi filmlerde göründü?

Matera’nın dokusu, sinemacıların da ilgisini çekti. Pasolini’nin “Matta’ya Göre İncil”i ve Mel Gibson’ın “Passion of the Christ” filmi gibi yapımlar bu şehrin sokaklarında çekildi. Taşların arasında yürürken, bir film setinin içine girmiş gibi hissetmek bu yüzden çok da şaşırtıcı değil.

Matera neye benzetiliyor?

Matera’yı gören herkes Mardin’e çok benzettiğini söyledi. Taş mimari, yamaca yaslanan evler ve gün ışığıyla değişen renkler, iki şehri birbirine yaklaştıran özellikler. Mardin’i görenlerin Matera’da tanıdık bir his yaşaması şaşırtıcı değil.

Matera hangi rotanın parçası?

Matera, İstanbul’dan çıkıp Igoumenitsa’dan İtalya’ya geçtiğimiz Puglia ve Amalfi rotalı turumuzdan paylaştığımız son yerdi. Amalfi kıyısını Amalfi yazımızda anlattık. Aynı bölgede Puglia ve Bari yazımız da var; Güney İtalya rotasını tamamlamak isteyenler için iyi bir eşlikçi. Turumuzu bitirdiğimiz şehri ise Venedik yazımızda bulabilirsiniz.

Güney İtalya’da motosikletle sürüş notları

Taş sokaklı eski şehirlerde motosikletle girmek yerine, güvenli bir yere park edip yürüyerek gezmek en rahatı. Güney İtalya’da yol yüzeyi, bölgeye ve yola göre değişebilir; özellikle kıyı ve dağ yollarında viraj öncesi hızı düşürmek, taş zeminlerde ise dengeyi korumak önemli. Yola çıkmadan önce hava durumunu ve güzergahı kontrol etmek iyi fikir.

Matera’nın kısa tarihi

Matera, Avrupa’nın en eski sürekli yerleşimlerinden biri olarak anılır. Kayaya oyulan evler ve mağara yapıları, bu coğrafyada insanın yüzyıllar boyunca doğayla nasıl iç içe yaşadığını gösteriyor. Orta Çağ’da kayalara oyulan kiliseler ve manastır yapıları şehrin silüetine karakterini verdi. Yüzyıllar sonra yoksulluğuyla gündeme gelen bu bölge, bugün korunan bir kültür mirası olarak dünyaca tanınıyor.

Matera’da ne yenir?

Basilicata mutfağı sade ve toprağa yakın lezzetleriyle bilinir. Matera ekmeği bölgenin tanınan ürünlerinin başında geliyor; kurutulmuş acı biberler, zeytinyağı, peynirler ve yöresel soslar da sofraların parçası. Güney İtalya’nın makarna kültürü burada da güçlü; komşu Puglia’daki lezzetleri Puglia ve Bari rehberimizde anlattık.

Matera’yı gezmek için hangi mevsim?

Güney İtalya’da yazlar sıcak ve güneşlidir; taş yapıların arasında öğle saatlerinde yürümek yorucu olabilir. İlkbahar ve sonbahar, merdivenli yokuşlarda daha rahat dolaşabileceğiniz mevsimler. Kışlar serin geçer; kış ışığı taş duvarlara farklı bir ton verir.

Sassi’de yürürken ipuçları

Eski şehirde yollar merdiven ve yokuşlarla dolu; tabanı sağlam, rahat bir ayakkabı şart. Sabahın erken saatleri sokaklar sakinken yürümek, akşama doğru ise ışığın taşlara vurduğu anı yakalamak en güzel zamanlar. Yanınıza su almak ve acele etmemek gezi keyfini artırıyor.

Matera kimler için uygun?

Tarih ve mimariyi seven kültür meraklıları, fotoğrafçılar ve kalabalık şehirlerden sonra sakin bir mola arayan çiftler için. Güney İtalya rotasında yol alan motosikletçiler için de akılda kalacak bir durak.

Matera neden kayaya oyulabilmiş?

Matera, Gravina adı verilen derin bir vadinin kenarında, işlenmesi nispeten kolay yumuşak bir kaya zemin üzerinde kurulu. Yüzyıllar boyunca insanlar bu kayayı oyarak evlerini, kiliselerini ve depolarını yapmış; bu yüzden şehir bugün bile doğal bir kaya kütlesinin içinden çıkmış gibi görünüyor. Sassi’nin bu karakteri, Matera’yı dünyanın benzersiz yerleşimlerinden biri yapıyor.

Matera fotoğraf için nasıl bir yer?

Taşın rengi gün içinde bal rengiyle gri arasında değişiyor; sabahın erken saatleri ve akşamüstü yumuşak, sıcak bir ışık veriyor. Sassi’yi karşı yamaçtan gören geniş kadrajlar şehrin bütününü, dar merdivenler ve kapı ayrıntıları ise yakın plan dokusunu anlatıyor. Işığın hızla değiştiği saatlerde acele etmeden beklemek, burada en iyi kareye götürüyor.

Matera’ya giderken yanınıza ne alınır?

Eski şehirde gün boyu yürüyeceğinizi düşünürseniz, gün boyu yürünen şehir günleri için geliştirilen Cryo Silver + Modal Soket gümüş iplikli çorap iyi bir seçenek. Rider Healthcare®, Doruk’un kurduğu, motosikletçiler için sağlık odaklı tekstil ve takviye markası. Günlük bakım rutinini yolda da sürdürmek isteyenler için Galata Healthcare®‘in kolajen, hyaluronik asit ve magnezyum klorür içeren MgJoFlex Krem ürünü çantaya eklenebilir.

Böyle bölgeleri motosikletle ve ekiple keşfetmek isteyenler için Educated Moto Riders’ın motosiklet turları ve geziler hattı, yolda rahat etmek isteyenler için de İleri ve Güvenli Sürüş Teknikleri eğitimi var.

Matera’dan daha fazla kare için Instagram’da ve YouTube’da buluşalım.